Diefdijk en duinen

Natuurlijk start ik in Gouda. Langs de Hollandse IJssel, een rivier die ooit regelmatig overstroomde en daarom in 1284 in opdracht van Graaf Floris V is afgedamd. Oorspronkelijk was de Hollandse IJssel een zijtak van de Lek, die op zijn weer een zijtak van de Rijn was. En de Rijn was eer al verderop afgedamd, waardoor de Lek te krachtig werd. Op de eerste foto is kracht van Lek te zien, een brede rivier, die de uiterwaarden flink afkalft.

Langs de Lek met grote sluizen en gemalen rijd ik vanaf Everdingen over de Diefdijk. Een dijk die 1284 is aangelegd als extra waterkering en nog steeds zo dienst doet. Kilometers lang kaarsrecht door aan weerszijden vlak land. Gek geen rivier langs de dijk. Wel hier een daar een wiel als getuige van een doorbraak ooit. Later is de dijk onderdeel geworden van de Waterlinie. Ik kruis diverse linies, ooit bedoeld om land juist onder water te kunnen zetten tegen vijandelijke legers. Niet te veel water, want dan zou je met een boot er weer over kunnen varen. Misbruik van het systeem om het land onder water te zetten werd bestrafd.

Ik fiets langs rivieren, kanalen, ga over bruggen, zoals de iconische Martinus Nijhoffbrug bij Zaltbommel. En ik zie veel sluizen en gemalen. Zo kom ik bij Den Bosch en bij de duinen! Midden in Brabant. Het gebied heet nu Van Goghpark, voorheen Loonse en Drunense duinen. Ze zijn ontstaan in de vroege middeleeuwen toen er meer behoefte was aan voedsel vanwege bevolkingsgroei. Het vee graasde de velden kaal. Later, tijdens de Tachtigjarige Oorlog zorgde de tactiek van de verschroeide aarde ervoor dat er nog meer zandverstuivingen kwamen, die uiteindelijk de duinen vormden. Het oogt zo natuurlijk, maar het ontstaan ervan is dat niet.

Ik rijd door en kom uiteindelijk in Breda aan. Een dag waarop ik de drie grootste rivieren van Nederland ban overgestoken: Lek, Waal en Maas.